Yaşamöyküsü


 

 29 Mayıs 1955 yılında İstanbul'da doğdu. İÜ Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümünü bitirdi (1983); aynı yıl bölümünde başladığı yükseklisans öğrenimi tamamladı (1986) ancak tezini vermedi. Yayınevlerinde ve ansiklopedilerde editör olarak çalıştı; edebiyat dergilerinin yazı kurulu üyeliğini (Yazko Edebiyat, Varlık, 1982/86, Özgür Edebiyat 2007/12), Yazko Felsefe Dergisi’nin sekreterliğini (1983/84) yaptı.

İlk yazısı 1978 yılında Sanat Emeğidergisinde yayınlandı. Yazılarının yayınlanması 1980 sonrasında yoğunlaştı.Yazko Edebiyat, Varlık, Yazko Çeviri, Somut,  Dünya, Gösteri, Cumhuriyet, Cumhuriyet Kitap Eki, Radikal Kitap Eki, Kaçak Yayın, E, Özgür Edebiyat gibi dergi ve gazetelerde ağırlıklı olarak yazdı. Günümüzde Kitaplar ve Kavram dergilerini yönetti; Kavram Yayınları'nı ikinci kez kurdu ve bir süre editörlüğünü sürdürdü (1985-1990). Tam Metni Türkçe'ye ilk kez çevrilen Binbir Gece Masalları’nı yanına hazırladı (1992/93).

Türkiye Yazarlar Sendikası Genel Sekreteri (iki dönem, 1989-1990) ve PEN Yönetim Kurulu Üyesi (1991/92) olarak görev yaptı.

Televizyonlarda (TRT-2; BRT) kültür programları hazırladı ve sundu (1992/93). TRT-1'de oynayan  “Yazevi”  adlı dizinin son yirmi altı bölümünün senaryosunu yazdı; İstanbul Devlet Opera ve Balesinde, 1995/96 döneminde sergilenen “Düşten de Güzel” adlı müzik-şiir gösterisinin metin bölümünü düzenledi. 1997/98 sezonunda sergilenen “Anlat, Şehrazat” müzikalini Binbir Gece Masalları’ndan sahneye uyarladı ve şarkı sözlerini yazdı. Şiir dinletileri hazırladı ve hazırlamaktadır. Kendi yazdığı “Gümüşsuyu Papatyalar” adlı tek kişilik oyunu sahneye koydu (2004); şiir ve mektuplarından oluşan “Yanıtsız Mektuplar da Hicran” (2008) ile Cemal Süreya'ın şiir ve mektuplarından oluşan “Üstü Kalsın” adlı gösterileri hazırladı, sahneye uyguladı.

Cumhuriyet gazetesinde “Işıldak ve Yelpaze” (1994-2001); Referans gazetesinde de “Kalemin Ucu” (2004-2008) başlığıyla köşeyazarlığı yaptı; hâlen K24'te ayda bir yazmaktadır. Lise sonrası özel sanat okullarında, Haliç Üniversitesi Konservatuarı Tiyatro Bölümü’nde (2002/04) kültür dersleri; İstanbul Bahçeşehir Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde Türk Dili ve Edebiyatı ile kültür dersleri (2006-2010); Tiyatrogerçek’in “Oyunculuk Atölyesi”nde Şiir ve Dramatik Edebiyat dersini verdi (2008); hâlen Haliç Ü. Konservatuarı Tiyatro Bölümü'nde lisans ve yükseklisans dersleri vermektedir. 

Edebiyata kitap tanıtım yazılarıyla adım atan Birkiye, daha sonraki yıllarda denemede odaklaştı. “Deneme”yi yazınsal tür olarak sorgulayan metinler yazdığı gibi, yine “deneme”nin sınırlarını zorlayan anlatımsal ve lirik metinler de kaleme aldı.

1990 yıllardan sonra roman alanında da ürün veren yazar, minimalist bir çizgiye yakınlık duyarak, “yeni–roman”ın tersine nesnelerin betimlemesinden kaçarak insan ruhunun betimlemesine yöneldi. Romanlarının arka planlarında toplumsal sorunlar, yaşanan siyasal dönemler ve modernitenin geldiği şiddet noktası gibi temaları didaktik ve  öğretici bir biçemden kaçarak işledi.

Deneme ve romanın yanı sıra şiir de yazan Birkiye hiçbir zaman kendini şair olarak tanımlamadı ve kişisel şiirlerini hep aşk temasının üstüne oturttu. Aslında aşk teması onun tüm yazarlığının eksenindedir. Denemelerinde, romanlarında, hatta metin çözümlemelerinde bile bu tema kendini çok açık bir biçimde duyumsatır.

 

 

Yapıtları

[deneme]

Düşünceler Sözler Yazılar (1984), Kırmızı Bir Karanfil (1988), Seksenlerden Doksana (ilk kitapla birlikte, 1990), Bir Aşk Denemesi (1991), Aşk Bir Irmaktır (1993), Hep Sonbaharı Yaşadık (1994), Yaşamın Kendisidir Aşk (2000), Hep Sonbaharı Yaşadık (yeni kitap, 2003), Roman’tik Bir Yolculuk (2005), Ben Hep Seni Yazdım (2008), İstanbul'da Mavi Bir Tereddüt (2013), Sabahattin Ali'nin Yapıtlarını Sevme Sözlüğü (2017).



 









[roman]

Son Yemek (1993), Soldan Sağa (1995), Bir Aşk Bilmecesini Nasıl Çözebilirsiniz (1999), Bir Yıldız Kaydı (2002), Aşk Üçlemesi (ilk üç roman birlikte, 2002), Aşk İntiharın Peşinde (2004), Gümüşsuyu Papatyalar (2006), İstanbul’da Aşktan İkmale Kalanlar (2010); On Kadın Bir Hayal (2015).

 







[günce]

Saptamalar-bir sonbahar güncesi (1985), Perdelerden Caddelere Dökülüvermiş (1995), Bir Sonbahar Güncesi (Kırmızı Bir Karanfil ile birlikte 1995).

 

[şiir]

Aşk Bir Kadının Bedeniyle Başlar (1995), Aşkım Bir Yağmur Damlası Gül Yaprağında (düzyazı-şiir, 1999), Aşkım Kırmızı Bir Gül (ilk iki kitap, Bir Aşk Denemesi ve yeni şiirlerle birlikte, 2003), Yanıtsız Mektuplar da Hicran (düzyazı-şiir, 2003), Anlat Şehrazat (lirik, 2009), Ekim Issızlığı Saçların (2009), Yokluğuna Başkaldırı Aşk (2015).

 



[anlatı]

İstanbul’da Beklenen Devrim (2011); Melankolik Fırtına (2018).


 





[gezi]

İstanbul’da Âşıklar İçin Buluşma Yerleri (2010).



 



[antoloji]

Aşk ve Hüzündür İstanbul (şiir, 1999), 20. Yüzyıl Türk Edebiyatından Seçmeler (2001), Modern Türk Şiiri Antolojisi 1900-1929 (2004).

 

[derleme]

Yapısalcılığın Eleştirisine Doğru (1984), Ağlatmayın Beni Derdim Büyüktür-Asım Bezirci’ye Saygı (1993).

 

[uyarlama]

Ezop Masalları (1991).

 

 

 

Facebook'da Paylaş Facebook'da Paylaş
Facebook'da Paylaş